گزینههای ایران در مقابله با فعالسازی مکانیسم ماشه خروج از بر
اکنون که تکلیف ما با سناریوهای محتمل پیش رو مشخص شد، باید بدانیم چه ابزارهایی برای مقابله با خباثت دشمنان داریم. مهمترین نکته اتکا به توانمندیهای درونی و تلاش برای تقویت هرچه بیشتر داراییهای ملی همزمان با تقویت ارتباطات بینالمللی سیاسی و اقتصادی با کشورهای همسو بهویژه همسایگان است. در این میان مهمترین دارایی ایرانیان که در دفاعمقدس ۱۲روزه اخیر بیشازپیش خود را نشان داد، انسجام ملی و اتحاد مقدس حول محور ولایت است.
اما گزینههای ایران در مقابله با فعالسازی مکانیسم ماشه خروج از برجام
این گزینه گرچه تأثیر چندانی در متوقفکردن طرف مقابل ندارد، اگر بموقع انجام شود میتواند از منظر حقوقی فعالسازی مکانیسم ماشه را زیر سؤال ببرد، چراکه ایران یکطرف معاهده برجام است و درصورت خروج ایران از آن، برجام یکطرفه میشود و عملا فرو میپاشد؛ درنتیجه طرف دیگر (۱+۴)، از منظر حقوق بینالملل نمیتواند از سازوکارهای درونی برجام ازجمله مکانیسم ماشه استفاده کند. اشکال نخست این اقدام، احتمال عدمهمراهی چین و روسیه است، بنابراین بهتر است کاملا هماهنگ عمل شود. اشکال دیگر احتمال تداوم اقدام اروپاییها برای فعالسازی مکانیسم ماشه است که از منظر سیاسی شدنی است، گرچه از منظر حقوق بینالملل باطل باشد.
خروج از پیمان NPT
وقتی آژانس بینالمللی انرژی اتمی از تامین حقوق ایران در تامین حق غنیسازی بومی و حفاظت از تجهیزات و دانشمندان ما عاجز است و علاوه بر آن زمینهساز حمله نظامی به خاک ایران نیز شده است، جمهوری اسلامی ایران هم میتواند طبق ماده۱۰ پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT)، با طی فرایندی سهماهه از این معاهده خارج شود و به همکاری خود با آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای همیشه پایان دهد. این گزینهای است که تهدید به عملیاتیشدن آن درصورت فعالسازی مکانیسم ماشه قبلا از سوی دولتهای روحانی و شهید رئیسی بهصورت مکتوب رسما اعلام شده است و میتواند بسیار پرقدرت و مؤثر باشد و به همین دلیل نیز اکنون بیشترین طرفدار را در بین جریانهای سیاسی مختلف کشور و در میان کارشناسان و سیاسیون بهویژه در مجلس شورای اسلامی دارد؛ بهطوریکه بیش از دهطرح مجزا از سوی نمایندگان بهصورت دو و سهفوریتی برای این اقدام تهیه شده است که در حال تلفیق و تدوین نهایی در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس است.
اعلام این تصمیم از سوی ایران، ضمن اثبات جدیت جمهوری اسلامی در دفاع از حقوق ملت ایران، با توجه به فرصت ۹۰روزهاش میتواند اراده طرف مقابل را برای حلوفصل عادی پرونده ایران تا ۲۶مهرماه محک بزند. چنانچه طرف مقابل از فعالسازی مکانیسم ماشه دست کشید، ایران نیز میتواند درخواست خروج از NPT را پس بگیرد و روش جدیدی را برای همکاریهای آینده با آژانس بینالمللی انرژی اتمی تعریف و توافق کند.
پیمانهای دو یا چندجانبه جدید بینالمللی برای فعالیت صلحآمیز هستهای
با توجه به زمینهسازی آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به تاسیسات صلحآمیز هستهای ایران و عدممحکومیت این حملات توسط آژانس مذکور و درنتیجه بیاعتبارشدن عملی پیمان بینالمللی منع گسترش سلاحهای هستهای (ان.پی.تی)، دولت جمهوری اسلامی ایران میتواند با جلب همکاری کشورهای همسو و داوطلب و نیز استفاده از ظرفیت سازمانهای بینالمللی ازجمله شانگهای، بریکس، همکاری اسلامی و جنبش عدمتعهد، پس از طی تشریفات قانونی لازم نسبت به تاسیس پیمان جدید بینالمللی برای تضمین استفاده صلحآمیز همه کشورها از فناوری هستهای پیگیریهای لازم را انجام دهد و برای اثبات حسننیت خود در عدمانحراف برنامههای صلحآمیز خود به سمت سلاحهای کشتارجمعی، صرفا در چارچوب پیمان جدیدالتاسیس بیانشده، نظارت بر فعالیتهای صلحآمیز هستهای کشورمان را بپذیرد. این اقدام علاوه بر ایجاد یک نظم جدید در جهان میتواند تبعات منفی احتمالی خروج از NPT را نیز پوشش دهد.
فعالسازی و ارتقای تحقیقات هستهای و استفاده از فناوری صلحآمیز هستهای
یکی از مهمترین اقداماتی که میتواند باعث امیدواری در متخصصان و نیز ایجاد یأس در دشمنان شود، فعالسازی مجدد غنیسازی داخل ایران با هدفگذاریهای جدید و بالاتر است. سازمان انرژی اتمی ایران میتواند در یک بازه زمانی مشخص پس از جبران خسارتهای زیرساختی واردشده در جنگ تحمیلی ۱۲روزه، در راستای توسعه کاربردهای صلحآمیز فناوری هستهای در کشور، تولید و ذخیرهسازی اورانیوم با غنای حداقل ۹۰درصد را بهمنظور تأمین سوخت پیشرانهای هستهای و رآکتورهای تحقیقاتی، تولید اهداف پرتودهی، ساخت حسگرهای مورد نیاز صنعت هستهای و سایر کاربردهای صلحآمیز آغاز کند و نسبت به راهاندازی و بهرهبرداری از کارخانه تولید اورانیوم فلزی و عملیات ساخت، نصب و تزریق گاز ماشینهای غنیسازی نسل ششم اقدام و انجام غنیسازی را بهصورت توزیعشده در ساختگاههای جدید عملیاتی کند.
همچنین طراحی و ساخت یک رآکتور آب سنگین با سوخت اورانیوم غنای طبیعی و عملیات تحقیق و توسعه بازفرآوری سوخت مصرفشده با هدف تولید رادیوایزوتوپ و سوخت ترکیبی رآکتور هستهای و سایر کاربردهای صلحآمیز نیز کاملا با دانش فنی بومی ایرانی، قابل اعلام و اعمال است.
