سیرطنز:
*رواج طنز ارتباط تنگاتنگی با آزادی بیان دارد
رواج طنز ارتباط تنگاتنگی با آزادی بیان دارد هر گاه در دورههایی شاهد هستیم که آزادی و امکان صحبت فراهم شده است، طنز رونق یافته است که یکی از این دوران مشروطه است که با شاعرانی روبهرو میشویم که طنزهای بسیار جدی داشتند. در شعر افرادی مثل میرزاده عشقی، نسیم شمال، فرخی یزدی و ملکالشعرای بهار و در نثر هم علامه دهخدا با نگارش «چرند و پرند» باب تازهای بازی میکنند. پس از ان افراد دیگری مانند محمدعلی جمالزاده و صادق هدایت را میببینیم که با ظهور این چهرهها ژانر طنز شکل گرفته است و چهرههایی مانند خسرو شاهانی، رسول پرویز، ایرج پزشکیار و ... در این عرصه وارد میشوند که هر یک به نوعی سعی میکنند به آثار قوت و قدرت بخشند. البته طنزهایی که در سالهای بعد از کودتا منتشر شد به فضای سیاسی نزدیک نبود و به دلیل اختناق سیاسی است که به سمت هجو، هزل و فکاهه رفت مثل فیلمهای صمد بیشتر لودگی و شهرهبازی است و پیام جدی ندارند و این آثار خودشان حالت خود فرهنگی دارند.
شرایط وقوع انقلاب اسلامی ایجاب کرد که دوباره به واسطه آزادی که در جامعه آزاد مشروطه درباره نمود جدیتر و مؤثرتر پیدا کند. در سال 56 و 57 بسیاری از شعارها در خیابانها سر میدادند و دارای شکل و رنگ طنز بوده است و دوباره نشریات طنزی منتشر میشود مثل «توفیق» و پس از انقلاب هم شاهد هستیم طنز مورد توجه شاعران و نویسندگان بسیاری قرار میگیرد و به مناسبتهای مختلف آثاری خلق میشود. شوخ طبعیهای جبهه دیده میشود که سعی میکردند در جبهه روحیه مردم را بالا ببرند و بسیاری از مغفولات را سعی میکردند بیان کنند. این روند تا امروز ادامه پیدا کرد و در دهه اخیر حرکت تازهای به سمت طنز شکل گرفته است و جشنوارههای مستقل طنز، نشستهای مستقل طنز و بسیاری از برنامههای ویژه طنز شکل گرفته است و آثاری زیادی در این عرصه خلق شده است.
